Organisch Silicium
1 Silicium
1.2 Silicium in de biologie van plant en mens
1.3 Historisch gebruik van Silicium
1.4 Silicium, het vergeten oligo element?
1.1 Fysisch chemische eigenschappen van Silicium
Silicium maakt ongeveer 27,7% van de aardkorst uit, wat van haar het tweede meest voorkomende natuurlijke element maakt, na zuurstof.
Silicium komt steeds in verbonden staat voor, nooit in zuivere vorm want silicium reageert snel met water en zuurstof. Zo bevat dus ook 40% van de mineralen bevat silicium.
In het periodiek systeem van Mendelejev behoort silicium tot dezelfde groep als koolstof. Silicium is een niet-edelmetaal, met 4 elektronen op de derde schil. Silicium heeft dus ook de neiging om vier enkelvoudige bindingen aan te gaan zodat de buitenste elektronenschil ook opgevuld is.
De chemische samenstelling van silicium gelijkt op die van borium, aluminium, titanium en ijzer. In de organische chemie staan sterke verbindingen beschreven met stikstof, zwavel, koolstof, bromium, chloor, fluor, en uiteraard zuurstof.
1.2 Silicium in de biologie van plant en mens
Planten:
Een hectare peulgewassen haalt jaarlijks 10kg siliciumdioxide uit de grond, beukenbomen 63kg en tarwe 105kg. Van alle mineralen die door tarwe uit de grond worden gehaald, staat siliciumdioxide voor 50% van het totaal.
Equisetum
arvense L.
(akkerpaardestaart) is bijzonder rijk aan siliciumdioxide en de as van
deze
primitieve soort kan er tot 90% van bevatten (naargelang de seizoenen).
Een
andere plant die veel siliciumdioxide
bevat is de bamboeplant.
Mens
en dier:
De totale
hoeveelheid
silicium in het menselijk lichaam wordt geschat op 7gr, hoofdzakelijk
in
anorganische vorm; enkel de organische component bevat een biologische
functie. De organische silicium vorm vermindert aanzienlijk vanaf de
leeftijd van 10 jaar.
De concentratie silicium in het bloed bedraagt 10mg/l bij de mens (1/10de van de hoeveelheid calcium).
Het is bewezen dat bij veel diersoorten het siliciumgehalte in de weefsels hun hele levensloop nagenoeg constant blijft, met name die van het bloed, de pezen en de spieren.
Nochtans hebben talrijke studies uitgevoerd op de mens (CARLISLE 1982) aangetoond dat dit gehalte daalde naargelang de leeftijd, zelfs in aanzienlijke mate in de gewrichten en de huid. Een grafiek hiervan vindt u hier.
1.3 Historisch gebruik van Silicium
Geschiedenis,
legenden:
Volgens het volksgeloof heeft elke soort steen een specifieke “magische” functie: om te voorkomen dat een schaap ziek wordt, wrijft de herder met drie keien over de kop van het schaap of laat hij het water drinken uit een emmer met stenen.
In China wordt de huid met een stukje jade ingewreven om mooier te worden. Jade (silicaat van aluminium en calcium) diende ook om niersteenkolieken te genezen.
Bezoarstenen (van het Perzisch pad-zahr: “tegengif”): kiezelstenen die teruggevonden werden in de ingewanden van dieren (darm, maag, hersenen, galstenen of blaasstenen). Ze werden tot poeder herleid door ze met een beetje water over een ruwe slijpsteen te wrijven. Door dit poeder in te nemen dacht men koorts, zwakte en vergiftiging tegen te kunnen gaan.
Ze worden nog steeds toegepast in de Arabische, Indische en Chinese geneeskunde. Het amber uit potvissen, een steenachtige substantie, werd verondersteld de eigenschappen van een afrodisiacum te hebben.
De Azteken pasten silicium toe in de vorm van een balsem op basis van obsidiaanpoeder (lavaglas), om wonden te helpen genezen. Met een gehalte van meer dan 60% siliciumoxide zijn de obsidianen glassoorten van de zuiverste vorm. Een recente studie heeft aangetoond dat insnijdingen met scalpels uit obsidiaan vlugger helen dan wanneer de insnijdingen met klassieke metalen lemmeten worden gemaakt.
Tot in de 19de eeuw heeft de mens regelmatig grote epidemieën gekend. De tegenstanders van PASTEUR hebben als gevolg daarvan – zij het onterecht – de term “besmetting” naar voor gebracht. PASTEUR daarentegen had een andere theorie: “wij drinken 90% van onze ziekten; het is enkel door vervuild water dat de grote epidemieën zich zo verspreid hebben.”
Welnu, men heeft vastgesteld dat sommige groepen vreemd genoeg uit de greep van deze epidemieën bleven. De bevolking van MARSAT bijvoorbeeld beschikte over een ontegensprekelijke immuniteit (hoewel zonder vaccins).
Ze beschikte inderdaad, en reeds eeuwenlang, over talrijke en overvloedige bronnen van het VOLVIC-water, die een zeer belangrijke concentratie aan silicium bevat.
Fytotherapie:
De akkerpaardestaart (Equisetum arvence L) is een echt reservoir aan siliciumdioxide; de as ervan bevat er tot 80% van. In de fytotherapie reeds gekend om zijn urineafdrijvende, bloedzuiverende en bloedstelpende eigenschappen, alsook als toevoeger van mineralen, werd ze evengoed voorgeschreven bij patiënten met tuberculose of bloedarmoede, of die gewoon herstellend waren.
Sommige auteurs achten ze zelfs onvervangbaar (Galien beschouwde haar als “uniek voor het aaneenhechten van wonden, hoe groot ze ook zijn”). Pline stelde vast dat ze “neusbloedingen stopte, urinevorming stimuleerde en zweren genas”. Hij raadde zelfs aan salades van jonge scheuten te eten, omdat dit revitaliserend zou werken.
Pline in de Oudheid, gevolgd door Dioscoride in de eerste eeuw van onze tijdrekening, raadden afkooksels van de wortels van hondgras aan om blaasstenen te doen oplossen. Deze plant, die rijk is aan siliciumdioxide, bevat een fructose, tricticine, dat een derivaat van suiker is en een urineafdrijvende kracht heeft. De siliciumionen helpen de oromucoïde stoffen in de urine om de vorming van stenen af te remmen.
Thermale kuren:
Er werd nog maar heel recent een systematische studie van de samenstelling van alle minerale bronnen in Frankrijk uitgevoerd door het Ministerie van Gezondheid (analyses ondergebracht in het Laboratoire d’Hydrologie du Pr. Boulangé in Nancy). Bepaalde waters zoals Châtelguyon of Siloas (la Réunion) bereikten een gehalte van 80-90mg siliciumdioxide (SiO2) per liter; het mineraalwater van La Salvetat bevat 72mg/l, dat van Chateldon overschrijdt de 100-110mg/l, en Badoit haalt zelfs 136mg/l.
De toepassingen van modderbaden hebben, naast hun werking op de gewrichten, de bijzondere eigenschap de huid “zacht” te maken: een stimulerend effect dat niet te verwaarlozen is en wat misschien het succes van de thermale kuren verklaart. Deze modder bevat inderdaad hoeveelheden silicium die tamelijk indrukwekkend zijn (60 tot 90% en meer), wat de doeltreffendheid ervan kan verklaren.
Ook het water van Sail-lez-Bains (Loire), bijzonder rijk aan opgeloste alkalische silicaten (geanalyseerd en aangeraden door Louis Pasteur in zijn tijd …) wordt gebruikt in thermale kuren bij:
- Huidaandoeningen (exczeem bij volwassenen en borelingen, jeuk, psoriasis, lichen, acne, couperose, huidallergieën, spataderzweren, pijnlijke gevolgen van brandwonden)
- Arteriosclerose
- Artritis, jicht en artrose
- Galsteenvorming
- Voedingsziekten: obesitas, cellulitis, voedselvergiftiging
- Verjongings- en schoonheidskuren
Het water van la Roche-Posay (Vienne), rijk aan bicarbonaat, calcium en silicaat (+ selenium) kent dezelfde dermatologische toepassingen. De eigenschappen van de paardestaart, het gebruik van silanen in de cosmetica en het wetenschappelijk onderzoek naar de biologie van silicium hebben hun nut bij deze toepassingen eveneens bewezen.
Ter vergelijking, het water van het stadsnet bevat over het algemeen minder dan 10mg/l silicium als gevolg van floculatie, in het bijzonder door aluminiumhydroxide, waarmee silicium een sterke affiniteit heeft.
1.4 Silicium, het vergeten oligo element?
Waarom wordt silicium zo weinig gebruikt in klassieke geneeswijzen?
Silicium
komt in de
natuurlijke omgeving voornamelijk in niet-oplosbare vorm voor en wordt
dus
moeilijk opgenomen. Aan de andere kant is silicium, zelfs in oplosbare
vorm,
weinig stabiel: het polimeriseert zeer vlug.
Het
lichaam vindt bijgevolg
moeilijk op natuurlijke wijze het silicium dat nodig is voor zijn
metabolisme.
Het
is dus niet zozeer de
hoeveelheid silicium die we opnemen die van belang is, maar eerder de
manier
waarop we het opnemen
Het onderricht in de faculteiten geneeskunde, farmacie of biologische wetenschappen richt zich op min of meer verwante onderwerpen (silicose, collagenose, asbestose, siliconegels voor de cosmetica, colloïdaal siliciumdioxide als vulstof) maar niet op biologisch silicium op zich, en het algemeen onderzoek naar dit onderwerp werd lang verwaarloosd.
